Gece çalışması, İş Kanunu'na göre en geç saat 20.00'de başlayıp en erken 06.00'da biten, en fazla 11 saatlik dönemde geçen çalışmadır. Gece vardiyasında işçilerin çalışma süresi 7,5 saati geçemez. Sağlık nedeniyle gece çalışmasına uygunluk periyodik olarak izlenir.
Gece Vardiyası nedir?
Uygulamada nasıl işler?
Uygulamada gece vardiyası, kesintisiz üretim yapan tesislerde, sağlık kuruluşlarında, güvenlik ve lojistik operasyonlarında rotasyonla düzenlenir. Çalışanlar belirli aralıklarla gündüz ve gece vardiyaları arasında dönüşümlü olarak çalıştırılır; ardışık gece vardiyası sayısı ve iki vardiya arasındaki dinlenme aralığı planlamada gözetilir. Gece vardiyasına başlamadan önce ve belirli aralıklarla sağlık kontrolü yapılması beklenir. Dijital vardiya planlama araçları gece vardiyalarını ayrı renkle gösterir ve sınır aşımlarında uyarı verir.
Neden önemli?
Gece çalışması hem bedensel yük hem de yasal sınırlar açısından özel dikkat gerektirir. Planın sınırları aşmaması, dinlenme aralıklarının korunması ve kayıtların doğru tutulması; iş sağlığı, uyum ve çalışan bağlılığı için kritiktir. Gece vardiyası kayıtlarının PDKS ile tutulması, gece ücret farkı veya ek haklar uygulanıyorsa bordroya doğru yansımasını sağlar.
Örnek senaryo
Üç vardiyalı bir fabrikada ekipler haftalık rotasyonla sabah, akşam ve gece vardiyasına geçer. Planlama aracı bir çalışanın art arda fazla gece vardiyasına atandığını tespit edip planlamacıyı uyarır; PDKS kayıtları gece vardiyası sürelerinin sınır içinde kaldığını raporlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece vardiyasında fazla mesai yapılabilir mi?
Gece çalışmasında süre sınırı bulunduğundan fazla çalışma kural olarak yapılamaz; mevzuatta belirli iş kolları için istisnalar tanımlanabilir. Planlama bu sınırı gözeterek yapılmalıdır.
Gece vardiyası için ek ücret ödenir mi?
İş Kanunu gece çalışması için otomatik bir zam oranı öngörmez; ek ücret veya prim iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da işyeri uygulamasıyla belirlenir. Uygulama varsa bordroda ayrı kalem olarak gösterilmelidir.
İlgili Terimler
Bu süreçleri Nord Shift ile yönetin
Vardiya, PDKS, izin ve bordroyu tek platformda dijitalleştirin; 10 personele kadar ücretsiz.