Gelir vergisi, çalışanın ücret gelirinden artan oranlı (dilimli) tarifeye göre kesilen vergidir. Yıl içinde kümülatif vergi matrahı arttıkça çalışan üst dilimlere geçer ve net ücret düşebilir. Bordroda en önemli kesinti kalemlerinden biridir.
Gelir Vergisi nedir?
Uygulamada nasıl işler?
Uygulamada gelir vergisi, brüt ücretten SGK ve işsizlik sigortası işçi payları düşüldükten sonra kalan vergi matrahı üzerinden hesaplanır. Matrah yılın başından itibaren toplanır (kümülatif matrah); her ay, toplam matrahın bulunduğu dilimin oranı uygulanır. Bir ay içinde dilim sınırı aşılırsa aşan kısım üst oranla vergilendirilir. İşveren vergiyi kaynakta keser ve muhtasar beyanname ile beyan eder; çalışan ayrıca beyanname vermez.
Neden önemli?
Gelir vergisi, aynı brüt ücretin yıl içinde farklı net tutarlar vermesinin nedenidir ve çalışanların bordroyu anlamasında en kritik kalemdir. Yıl ortasında işe giren çalışanın kümülatif matrahı önceki işyerinden devralması gerekip gerekmediği gibi detaylar hesabı etkiler. Tarifenin her yıl güncellenmesi nedeniyle bordro parametrelerinin güncel tutulması zorunludur.
Örnek senaryo
Yılbaşından itibaren aynı brüt ücreti alan bir çalışanın kümülatif matrahı ilkbaharda ilk dilim sınırını aşar. O ay bordrosunda gelir vergisi tutarı artar ve net ücret düşer. Bordro programı dilim geçişini pusulada gösterir; çalışan gelir vergisi aracından yıl sonuna kadar ödeyeceği vergiyi görebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gelir vergisi dilimleri her yıl değişir mi?
Evet. Tarife tutarları yeniden değerleme oranına göre her yıl güncellenir; oranlar ise mevzuat değişikliğiyle belirlenir. Güncel tarife için Nord Shift bordro parametreleri rehberine ve resmi kaynaklara bakın.
Kümülatif vergi matrahı nedir?
Yılın başından ilgili aya kadar vergiye tabi ücret matrahlarının toplamıdır. Hangi dilimin uygulanacağını bu toplam belirler; yıl ortasında işyeri değiştiren çalışanın önceki matrahı yeni işverene bildirmesi gerekebilir.
İlgili Terimler
Bu süreçleri Nord Shift ile yönetin
Vardiya, PDKS, izin ve bordroyu tek platformda dijitalleştirin; 10 personele kadar ücretsiz.