İş sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Belirli/belirsiz süreli, tam/kısmi süreli gibi türleri vardır. Ücret, görev, çalışma süresi ve fesih koşulları gibi unsurları içerir; bir yıl ve üzeri süreli sözleşmelerin yazılı yapılması gerekir.
İş Sözleşmesi nedir?
Uygulamada nasıl işler?
Uygulamada sözleşme türü işin niteliğine göre seçilir: süreklilik arz eden işlerde belirsiz süreli, proje veya dönemsel işlerde objektif koşul varsa belirli süreli, haftalık çalışma süresinin kısaltıldığı pozisyonlarda kısmi süreli sözleşme kullanılır. Sözleşmede tarafların kimliği, işin tanımı, işyeri, başlangıç tarihi, ücret ve ödeme dönemi, çalışma süresi, deneme süresi, izin ve fesih koşulları ile gizlilik gibi özel hükümler yer alır. İmzalı sözleşme özlük dosyasına eklenir; ücret veya görev değişiklikleri yazılı ek protokolle belgelenir.
Neden önemli?
Sözleşme, iş ilişkisindeki hak ve yükümlülüklerin ispat aracıdır. Yazılı sözleşme olmaması işverenin ispat yükünü ağırlaştırır; türün yanlış seçilmesi (koşulsuz belirli süreli sözleşme gibi) sözleşmenin belirsiz süreli sayılmasına yol açabilir. Standart şablonların hukuki gözden geçirmeyle kullanılması ve değişikliklerin düzenli belgelenmesi uyuşmazlık riskini azaltır.
Örnek senaryo
Bir restoran, yaz sezonu için ek personel alır. Sezonluk işin objektif koşulu bulunduğundan belirli süreli sözleşme düzenlenir; sürekli çalışacak mutfak şefi ile belirsiz süreli sözleşme imzalanır. Her iki sözleşme dijital özlük dosyasına yüklenir ve bitiş tarihi yaklaşan sezonluk sözleşme için sistem hatırlatma gönderir.
Sıkça Sorulan Sorular
İş sözleşmesi sözlü yapılabilir mi?
Belirli koşullarda sözlü sözleşme de geçerlidir; ancak süresi bir yıl ve üzeri sözleşmelerin yazılı yapılması gerekir. Yazılı sözleşme olmayan hâllerde işveren çalışma koşullarını gösteren yazılı belge vermekle yükümlüdür.
Belirli süreli sözleşme yenilenebilir mi?
Objektif bir neden olmadan art arda yenilenen belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli sayılabilir. Yenileme kararı, işin niteliğine dayanan esaslı bir neden bulunup bulunmadığına göre değerlendirilmelidir.
İlgili Terimler
Bu süreçleri Nord Shift ile yönetin
Vardiya, PDKS, izin ve bordroyu tek platformda dijitalleştirin; 10 personele kadar ücretsiz.